5przemian_logo2.gif

Tekst i zdjęcia: Katarzyna Jaszczyk-Górska
Źródło: Magia Gwiazd nr 1
Śniadanie jedz jak król

    W kuchni nie sztuką jest stosowanie wymyślnych przepisów, sztuką jest komponowanie po mistrzowsku najprostszych potraw.

   Dobra kompozycja oznacza nie tylko właściwy dobór składników, ale także... odpowiednią kolejność wrzucania ich do garnka. Tworzy się w ten sposób potrawy znakomicie zharmonizowane pod względem energetycznym, a przez to smaczniejsze, zdrowsze i na dodatek poprawiające samopoczucie. Taką alchemię stosuje się w chińskiej  kuchni pięciu przemian. 
   Kto choć raz się z nią zetknął, mógł wynieść wrażenie, że to coś egzotycznego i skomplikowanego. Tymczasem przy bliższym poznaniu okazuje się, że gotowanie według tej koncepcji nie jest ani droższe niż nasze codzienne kucharzenie, ani od niego  trudniejsze. Poza tym opiera się na prostych i dobrze nam znanych produktach.

Filozofia w garnku

   Kuchnia pięciu przemian jest elementem tradycyjnej medycyny chińskiej, która ma swoje korzenie w filozofii taoistycznej. Taoiści uważają, że człowiek jest częścią natury i podlega jej prawom.  A skoro w naturze następują po sobie kolejne pory roku: wiosna, lato, późne lato, jesień, zima, a potem znowu wiosna, to powinniśmy tę kolejność przemian stosować w swoim życiu i gotowaniu. Porom roku odpowiadają kolejno żywioły (tzw. przemiany): Drewno, Ogień, Ziemia, Metal, Woda, a żywiołom - smaki: kwaśny, gorzki, słodki, ostry i słony. 
   Tajemnica smacznego gotowania polega na tym, że produkty odpowiadające poszczególnym smakom i żywiołom powinny trafić do garnka w kolejności, jaką wyznacza koło pięciu przemian.

Dieta zgodna z zegarem

   Zanim jednak zaczniemy zgłębiać reguły gotowania zgodnie z kuchnią pięciu elementów, warto poznać  podstawowe zasady odżywiania. Całkiem dobrze oddaje je rada: śniadanie zjedz jak król, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi. 

   Medycyna chińska wykorzystuje w diagnostyce i leczeniu dobowy zegar narządów, zgodnie z którym każdy narząd ma w ciągu doby dwie godziny swojego maksimum energetycznego, co znaczy, że pracuje wtedy najbardziej wydajnie. W układzie pokarmowym wygląda to następująco:

  • jelito grube najlepiej pracuje między godz. 5 a 7 rano,
  • żołądek - między 7 a 9,
  • śledziona - między 9 a 11,
  • jelito cienkie - między 13 a 15.

    Wynika z tego, że najobfitszym posiłkiem w ciągu doby powinno być śniadanie jedzone między godziną 7 a 9. Śniadanie jest tym posiłkiem, który zawsze możemy przygotować w domu, i gorąco do tego namawiam, gdyż jest to dobra okazja, aby zjeść coś wartościowego, co doda nam energii na cały dzień.
   Po godzinie 15 poziom energii w układzie pokarmowym znacznie się obniża, a między 19 a 21 żołądek ma swoje minimum energetyczne, dlatego też zaleca się jedzenie wczesnych i lekkich kolacji. Późna i zbyt obfita kolacja obciąża układ pokarmowy i zaburza sen, a więc i regenerację organizmu.

Rozgrzewka na dzień dobry

   Dzień warto rozpocząć od filiżanki gorącej wody, która ma bardzo korzystne działanie: pobudza trawienie i pomaga usunąć nadmiar płynów z ciała. Można do niej dodać kilka kropli cytryny i odrobinę miodu. A potem czas na śniadanie. 
   Najlepsze są ciepłe dania ze zbóż lub płatków zbożowych z dodatkiem suszonych lub świeżych, sezonowych owoców, pestek czy warzyw. Takie śniadanie daje uczucie nasycenia i rozgrzewa układ pokarmowy. A to ważne, bo gdy jemy zimny posiłek, nasz układ pokarmowy musi go "podgrzać" do temperatury ciała, aby mógł go strawić. Im zimniejszych pokarmów mu dostarczamy, tym więcej cennej energii tracimy na ich przyswojenie, a przecież jemy po to, żeby pozyskać energię!
   Zaproponowałam dania ze zbóż, które są najkorzystniejsze dla organizmu o tej porze roku. Nie dość, że podaje się je na ciepło, to z natury mają właściwości ogrzewające, co w naszym klimacie, który nie jest najcieplejszy, ma kolosalne znaczenie dla zdrowia.

Przepisy

Kasza jaglana z musem jabłkowym

O Upraż w garnku szklankę kaszy ( należy do Ziemi, ale po uprażeniu nabiera właściwości  Ognia). Zalej ją wrzątkiem, a następnie odlej wodę. Następnie zalej 2 szklankami wrzątku (Ogień). Gotuj na małym ogniu około 15 minut. W trakcie gotowania nie mieszaj - dzięki temu kasza będzie sypka.

 

W drugim garnku

O Zagotuj pół filiżanki wody.

Z Dodaj 2 lub 3 pokrojone jabłka, trochę rodzynek, posyp cynamonem.

M Dodaj plasterek imbiru

W szczyptę soli,

D kilka kropel cytryny

O i odrobinę gorącej wody.

Duś pod przykryciem do rozgotowania mniej więcej 10 minut. W tym czasie lekko podpraż na suchej patelni płatki migdałów (Z) (mogą być też pestki słonecznika, dyni, orzechy włoskie - co kto woli ). Należą do przemiany Ziemi, a po uprażeniu przechodzą do Ognia.

Nałóż kaszę do miseczek, polej musem jabłkowym i posyp prażonymi migdałami.

Uwaga! W kuchni Pięciu Przemian generalnie dążymy do tego, aby potrawa zawierała wszystkie  pięć smaków, ale możemy ugotować potrawę zbożową tylko w przemianie Ziemi i nie będzie to błędem z racji równoważącego działania elementu Ziemi na pozostałe przemiany.

 

Owsianka z gruszkami i daktylami

Podpraż na suchej patelni szklankę płatków owsianych (może też być mieszanka płatków owsianych i jęczmiennych).

O Zagotuj 3 szklanki wody.

Dodaj podprażone płatki. ( Jeśli wolisz nie prażyć płatków, dodaj je w przemianie Metalu).

Z Wsyp garść pokrojonych daktyli, dodaj 1 lub 2 pokrojone gruszki ze skórką, trochę migdałów ze skórką - pokrojonych lub w płatkach, 2 łyżki wiórków kokosowych, szczyptę cynamonu, łyżeczkę sklarowanego masła ( jeśli wolisz użyć świeżego, dodaj je po ugotowaniu).

M Włóż plasterek imbiru.

W Dodaj szczyptę soli morskiej

D oraz kilka kropel cytryny

O i szczyptę kurkumy.

Gotuj na małym ogniu od 10 do 20 minut - w zależności od tego, jaką lubisz konsystencję owsianki.

Mieszaj od czasu do czasu. Po ugotowaniu można dodać łyżkę masła ( Z )

Po dodaniu składnika danej przemiany zamieszaj potrawę i odczekaj z dodaniem następnego produktu około 2 minuty.

O - ogień, Z - ziemia, M - metal, W - woda, D - drewno

 
« poprzedni artykuł

O mnie


  Od ponad 10 lat  nieprzerwanie fascynuje mnie medycyna chińska. Zaczęłam od kursu dietetyki i wprowadzenia jej na co dzień do mojej kuchni.  Uczyłam się medycyny chińskiej u nauczycieli Avicenna Institut. Uzyskałam dyplom tego instytutu z zakresu dietetyki leczniczej wg Tradycyjnej Medycyny Chińskiej. Czytaj więcej

5 przemian

Teoria Pięciu Przemian jest w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej drugim obok teorii Yin i Yang systemem opisującym wszystko, co dzieje się zarówno we Wszechświecie, jak i w mikrokosmosie, jaki stanowi człowiek. Wg filozofii chińskiej człowiek jest częścią natury i podlega jej prawom, a jego organizm jest odbiciem Wszechświata. Czytaj więcej

5przemian.pl